Ad herkent al zijn 200 duiven aan hun gezichtsuitdrukking: ‘Jij haalt je vader en moeder toch ook uit elkaar?’

De achtertuin van Ad Fortuin (65) stikt van de duiven. Tweehonderd om precies te zijn, en hij kan ze stuk voor stuk herkennen. Vorige week bewees een van zijn vogels waarom Ad tot de Europese top behoort: „Ik stop deze duiven ’s avonds niet in en geef ze heus geen kusje, maar het scheelt niet veel.”

„Voor jou lijken ze misschien op elkaar, maar ik zie het gelijk: dat is 178, dat is 56 en dat is 54”, zegt Ad terwijl hij naar de postduiven in het hok wijst. „Ik wil ze best even pakken om het te bewijzen, hoor.”

„Als jij in een zaal staat en je moeder en vader zitten er ook, dan zie jij toch precies waar ze zitten?” Hij geeft om de dieren, dat is duidelijk. Maar ze verblijven niet voor de lol bij Ad in de achtertuin, is te zien aan de talloze trofeeën die aan de muur hangen in zijn woning in Strijen.

„Dit zijn marathonlopers”, zegt Ad. De dieren doen mee aan internationale wedstrijden. En daarvoor trainen ze iedere dag, dan vliegen ze een uur lang rond boven de woning in Strijen. „De kwaliteit van deze groep duiven behoort tot de beste in Europa.”

Trainen

De hokken van de dieren staan overdag open, dus de duiven kunnen gaan en staan waar ze maar willen. Maar ze weten allemaal dat het om 20.00 uur stipt tijd is om te trainen. Het is iets eerder op de dag als Ad vertelt over zijn hobby, maar hij wil zijn trainingstijd vandaag best wat naar voren halen om het te laten zien.

Ze denken waarschijnlijk: wat staat hij nou te fluiten?

Hij loopt richting een van zijn twee schuren waar de duiven verblijven. In zijn rechterhand heeft hij een stok vast waarmee hij drie keer op de grond tikt. Daar gaan ze: dertig duiven vliegen in een klap uit en beginnen tien minuten lang rondjes te vliegen.

Terwijl ze boven zijn woning en de naastgelegen akker zweven, begint Ad te fluiten. Een lokroep, blijkt. De groep vogels stuift naar beneden, maar buigt op het laatste moment af. Ze hebben nog geen zin om naar huis te komen, kennelijk.

„Duiven zijn autistische dieren”, zegt Ad. „Meestal roep ik ze pas na een uur terug. Nu zijn ze pas tien minuten buiten. Ze denken waarschijnlijk: wat staat hij nou te fluiten?”

Een van de beste van Nederland

Wie naar de prijzenkast van de Strijenaar kijkt, ziet dat hij tot de beste duivenhouders van Nederland beoort. Hij en zijn duiven doen mee aan internationale wedstrijden door heel Europa. Het idee is simpel: de duif die het snelst thuiskomt, wint.

Daarbij draait het om hoe snel de duif gemiddeld vliegt: zodat duivenhouders die dichterbij het vertrekpunt wonen geen voordeel hebben. Vorige week werd Ad met één van zijn duiven tweede in een wedstrijd in Barcelona.

Een van de klassiekers, vertelt hij. „Een monument, wat de Ronde van Vlaanderen voor het wielrennen eigenlijk is.” Barcelona is namelijk uitzonderlijk ver: voorbij de Pyreneeën, en daarom een moeilijke route om te vliegen voor de duiven.

Het gaat om intelligentie, de kortste weg kiezen. En uithoudingsvermogen natuurlijk

CO2-meter

Een vrachtwagen bracht vijftig duiven van Ad in reismanden – inclusief CO2-meter, watervoorziening en eten – in vier dagen tijd naar Barcelona. Daarvandaan vlogen duizenden duiven op een vrijdagochtend weer richting hun thuisbasis.

Al op zaterdagochtend, iets voor 10.00 uur, amper 24 uur na vertrek, zag Ad zijn eerste duif landen. Toen hij het nummer van de duif – dat hij uiteraard al wist toen hij de duif voor het eerst zag – invoerde op de trackwebsite, zag hij dat hij de eerste van Nederland was en tweede in het hele deelnemersveld.

Een knappe prestatie. Heeft deze duif dan ijzersterke vleugels of goede ogen? Nee: het gaat om de hersenen. „Er is geen duif die harder vliegt dan een andere duif: de ene duif vliegt niet veel harder dan de andere, maar het gaat om de snelste route. Het gaat om intelligentie, de kortste weg kiezen. En uithoudingsvermogen natuurlijk.”

Broer van Johan Cruijff

En die twee aspecten zijn erfelijk, vertelt hij. „De broer van Johan Cruijff kon niet voetballen. Maar de broer van de duif die Barcelona heeft gewonnen, won twee jaar geleden ook een internationale vlucht.”

Winnende duiven stijgen fors in waarde. „Er zijn duiven die tweehonderdduizend euro waard zijn nadat ze een race hebben gewonnen. Het is wat de gek ervoor geeft, en in sommige landen is dat veel meer dan in Nederland. In Japan en China wordt er namelijk gegokt op deze sport.”

„Als je een miljoen kunt winnen, dan wil je de beste duiven ter wereld hebben”, zegt Ad. Maar de kans dat hij zijn duif gaat verkopen, is klein. Want hij houdt de ijzersterke nakomelingen van de winnende duif liever zelf.

Die toppers komen bijna altijd thuis, want ze zijn te goed om te verdwalen

Vijf procent blijft hangen

„Kijk, daar is er nog eentje”, zegt Ad terwijl een duif op het dak van zijn schuur landt. Het is al vijf dagen nadat zijn winnaar thuiskwam, maar nog iedere dag komen er vogels terug. Soms blijven de duiven ergens hangen. „Vijf procent blijft daar gewoon, de rest komt naar huis.”

En wat nou als een van zijn toppers verdwaalt? „Dat is jammer en zuur: elke duif kan een roofvogel tegenkomen of een ongeluk krijgen, dat is natuurlijk. Maar die toppers komen bijna altijd thuis, want ze zijn te goed om te verdwalen.”

Maar waarom komen ze eigenlijk altijd terug? Niks ten nadele van het dorp Strijen in de Hoeksche Waard, maar het is toch goed toeven in bijvoorbeeld de Provence? „Dit is hun huis. Jij gaat toch ook terug naar huis vanavond? Daar is je vrouw, je krijgt daar eten, je bed staat daar. Dat is voor de duiven hetzelfde.”

Microscoop

De dieren worden goed verzorgd door Ad. Iedere dag maakt hij de hokken een uur lang schoon en met een microscoop onderzoekt hij zelfs de uitwerpselen om te controleren of ze gezond zijn: „Ik stop deze duiven ’s avonds niet in en geef ze heus geen kusje, maar het scheelt niet veel.”

Zijn vrouw Willeke komt halverwege zijn verhaal aanlopen. Ze lacht als de passie van haar man ter sprake komt: „Het is zijn alles”, zegt ze. „Toen ik Ad leerde kennen, had hij al duiven.”

Zelf heeft ze er maar weinig mee. Maar de tweehonderd duiven in de achtertuin storen haar niet. „We gunnen elkaar alles”, zegt Willeke. „Bovendien zou ik niet weten of hij voor mij kiest als ik hem een dilemma zou voorleggen”, zegt ze lachend.